“Гармун - минем җаным”: Николай Липатовның Иске Сережкиного кайту тарихы

-Туган йортка кайтып яшәү уе һәрвакыт булды, ул мине беркайчан да ташламады, - диде Николай Харитонович.

Николай Липатов һөнәре буенча гади слесарь, оста куллы кеше. Якташыбызның тагын бер сәләте бар – гармунчы. Кечкенәдән үк ул, яшьтәшләренең күбесе кебек, гармунда уйнарга өйрәнә. Ул вакытта, авылда өйрәнергә, үрнәк алырлык кешеләр янәшәдә генә була.

-Мәктәпкә барырга кирәген дә онытып, тирләп-пешеп, гармунда уйнап утырганым хәтердә, - дип сөйләде әңгәмәдәшем.

Беренче гармунын - “Чайка”ны, Николайга әти-әнисе алып бирә. Бу бүләк аның гомерлек юлдашына әверелер дип кем уйлаган? Бүген Липатовлар йортында - чын коллекция. Гармуннар шкаф өстендә рәт-рәт тезелеп тора, яннарында баян белән аккордеон да урын алган. Гармуннарның барысы да - бүләк. Күпчелеген хатыны бүләк иткән, ул - иренең күңелен иң яхшы аңлаучы. Уен коралларының һәрберсе хуҗа кулларының җылысын тоя. Без баргач та әле берсен, әле икенчесен алып уйнады.

-Аккордеонның яңгырашына кызыгып үзем сатып алган идем, тик аны буйсындыра аламадым, яшь бара бит, - диде Николай Харитонович.

Николай Липатовның музыкаль биографиясе вакыйгаларга бай. 40 яшендә ул ансамбльдә чыгыш ясый башлый, ә аннары ун ел буе Алабугадагы чуваш милли мәдәни үзәкне җитәкчелек итә. Ул чуваш һәм рус җырларын гына түгел, татар җырларын да белә - музыка теле аның өчен интернациональ.

-Шулай да туган телдәге моңнарда аерым бер тылсым бар. Чуваш җырлары ничектер йөрәктән чыга сыман, - ди гармунчы.

Авылга  кайткач, аның иҗат тормышы яңа дулкын алган. Алар хатыны белән  авыл клубында еш булалар. Николай Харитонович сәхнәдә гармун да тарта, җырлый да, башкаларны да җырлата.

-Гармунда уйнаганда, минем бурычым - кешене ачу, җырчыны тою, - ди ул.

Якташыбызны гармунның яшьләргә кызыксыз булуы борчый. Ләкин ул бу уен коралының югалмасына ышана, чөнки музыкасыз милләт тә юкка чыга. Шуңа күрә ул уйнап кына калмый, ә үзе дә көйләр иҗат итә.

-Гармун - минем җаным. Аннан аерыласым килми һәм аерылырга теләмим дә, - диде Липатов.

Табигать Николай Харитоновичка сәләтләрне жәлләмәгән. Ул балачакта рәсемне дә бик матур ясаган, соңрак бу шөгылен ташлаган. Ә ата-ана йортына кайткач, аның оста кулларына эш арта: йортны үзе яңарта, төзәтә. Гадәттә, мондыйлар турында “алтын куллы”, диләр.